Trong những ngày tới, tình hình xâm nhập mặn tại miền Tây được dự báo sẽ tăng dần và có thể ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt với các vùng trồng sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc theo dõi độ mặn và chủ động biện pháp chăm sóc cây là rất quan trọng.
Theo thông tin từ cơ quan khí tượng, từ ngày 10 đến 14/3, độ mặn trên nhiều tuyến sông lớn có xu hướng tăng mạnh và đạt đỉnh vào ngày 13–14/3. Đây là thời điểm nhà vườn cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng nước sông để tưới cho cây trồng.
1. Xâm nhập mặn tăng trên các sông lớn ở miền Tây
Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long, trong giai đoạn từ ngày 5–14/3, xâm nhập mặn trên các sông Cửa Đại, Hàm Luông, Cổ Chiên và sông Hậu sẽ tăng dần, đặc biệt từ nửa cuối ngày 10/3 đến ngày 14/3.
Dự báo trong ngày 13–14/3, độ mặn tại các trạm quan trắc có thể đạt mức cao, cụ thể như: Bình Đại (sông Cửa Đại); Trạm An Thuận (sông Hàm Luông); Trạm Bến Trại (sông Cổ Chiên); Trạm Trà Kha (sông Hậu); Trạm Chợ Lách (sông Tiền).
Những con số này cho thấy độ mặn đang có xu hướng tăng mạnh ở khu vực cửa sông và lan dần vào nội đồng, đặc biệt trong cao điểm giữa tháng 3.
Ranh mặn có thể xâm nhập sâu vào nội đồng
Theo dự báo, ranh mặn 4‰ một mức độ có thể gây ảnh hưởng đến nhiều loại cây trồng có thể xâm nhập khá sâu. Trong khi đó, ranh mặn 1‰ có thể xâm nhập sâu hơn, từ 47–64 km tùy từng tuyến sông.
Điều này đồng nghĩa với việc nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là vùng trồng sầu riêng ven sông, có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu sử dụng trực tiếp nguồn nước sông trong thời điểm mặn lên.
2. Xâm nhập mặn ảnh hưởng thế nào đến vườn sầu riêng?
Sầu riêng là loại cây khá nhạy cảm với độ mặn trong đất và nước tưới. Khi nguồn nước có độ mặn cao, cây có thể gặp các hiện tượng như:
- Bộ rễ bị tổn thương, giảm khả năng hút nước và dinh dưỡng
- Lá cháy mép, vàng lá
- Cây sinh trưởng chậm hoặc suy yếu
- Trái non dễ rụng hoặc phát triển kém
Chỉ cần nước tưới có độ mặn từ khoảng 0,5‰ trở lên đã có thể gây ảnh hưởng đến bộ rễ và quá trình sinh trưởng của cây sầu riêng. Vì vậy, việc quản lý nguồn nước trong giai đoạn xâm nhập mặn là yếu tố rất quan trọng đối với nhà vườn.
Xem thêm chi tiết về tình hình xâm nhập mặn miền Tây: TẠI ĐÂY
3. Nhà vườn sầu riêng miền Tây cần làm gì khi xâm nhập mặn tăng?
Trước tình hình xâm nhập mặn tăng dần từ ngày 10–14/3, bà con trồng sầu riêng tại các vùng ven sông cần chủ động theo dõi và điều chỉnh cách chăm sóc vườn cây.
3.1 Theo dõi độ mặn trước khi lấy nước
Nhà vườn nên kiểm tra độ mặn trước khi bơm nước từ sông, kênh rạch vào vườn. Khi độ mặn tăng cao, cần hạn chế lấy nước trực tiếp để tránh gây ảnh hưởng đến bộ rễ cây. Việc theo dõi thông tin dự báo mặn từ địa phương cũng giúp bà con chủ động hơn trong kế hoạch tưới tiêu.
3.2 Chủ động trữ nước ngọt
Nếu có điều kiện, bà con nên trữ nước ngọt trong ao, mương hoặc hồ chứa trong vườn. Lượng nước này có thể sử dụng dần trong những ngày mặn lên cao, giúp hạn chế phụ thuộc vào nguồn nước sông. Đây là giải pháp được nhiều nhà vườn áp dụng hiệu quả trong những năm gần đây mỗi khi đối mặt với hạn mặn.
3.3 Giữ ẩm đất hợp lý
Trong điều kiện xâm nhập mặn, giữ độ ẩm đất ổn định giúp giảm áp lực mặn lên bộ rễ. Bà con có thể:
- Tủ gốc bằng rơm rạ hoặc vật liệu hữu cơ
- Duy trì mực nước hợp lý trong mương vườn
- Hạn chế để đất khô kéo dài
Độ ẩm đất ổn định sẽ giúp cây sầu riêng duy trì sinh trưởng tốt hơn trong mùa khô.
3.4 Bổ sung hữu cơ để cải thiện đất
Ngoài quản lý nguồn nước, nhà vườn cũng nên bổ sung thêm các loại phân hữu cơ có khả năng hạ phèn và ổn định pH đất. Việc bổ sung hữu cơ kịp thời cho đất và rễ giúp: cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ ẩm, giảm tác động của phèn mặn và đặc biệt là giúp bộ rễ phát triển khỏe hơn. Đây là giải pháp quan trọng giúp vườn sầu riêng tăng khả năng thích ứng với điều kiện bất lợi của thời tiết và nguồn nước.
3.5 Chủ động theo dõi để bảo vệ vườn cây
Hiện nay, cảnh báo rủi ro thiên tai do xâm nhập mặn đang ở mức cấp 2, cho thấy nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp là khá rõ ràng.
Các địa phương nằm trong vùng bị nhiễm mặn cần đặc biệt theo dõi tình hình độ mặn khi vận hành cống hoặc sử dụng nước sông trực tiếp.
Chủ động theo dõi diễn biến xâm nhập mặn, kết hợp quản lý nguồn nước và chăm sóc vườn hợp lý sẽ giúp nhà vườn bảo vệ cây sầu riêng, giảm thiểu rủi ro và duy trì năng suất ổn định trong mùa khô.
