Sau khi thu hoạch, cây sầu riêng thường bị suy giảm sức sinh trưởng do đã tiêu tốn nhiều dinh dưỡng để nuôi trái. Đây là thời điểm cần cắt tỉa cành để giảm áp lực cho cây, giúp bộ rễ phục hồi nhanh hơn, đồng thời tạo độ thông thoáng cho tán cây, hạn chế nấm bệnh phát triển trong mùa mưa.

Tuy nhiên, cắt tỉa sau thu hoạch không phải là cắt càng nhiều càng tốt. Điều quan trọng là nhận diện đúng những cành cần loại bỏ và giữ lại bộ khung cành khỏe mạnh cho vụ trái tiếp theo.

Những cành cần cắt bỏ sau thu hoạch

Trước tiên, bà con nên loại bỏ các cành vượt, cành mọc thẳng đứng hoặc cành đâm sâu vào bên trong tán. Những cành này thường tiêu tốn nhiều dinh dưỡng nhưng ít có khả năng mang trái, đồng thời làm tán cây rậm rạp, cản trở ánh sáng và lưu thông không khí.

Các cành suy yếu, cành đã mang quá nhiều trái trong vụ trước, cành tăm, cành khô hoặc cành bị sâu bệnh cũng cần được cắt bỏ. Loại bỏ những cành bị nấm, thán thư hoặc sâu đục thân cần được xử lý sớm để tránh trở thành nguồn lây nhiễm cho cả vườn.

Ngoài ra, các cành mọc giao nhau, chen chúc trong tán hoặc chồi mọc từ gốc ghép cũng nên loại bỏ để cây tập trung dinh dưỡng nuôi thân chính và cành mang trái.

Những cành cần giữ lại để làm bộ khung mang trái

Sau khi cắt tỉa, bà con cần tập trung giữ lại bộ khung tán khỏe mạnh cho cây. Ưu tiên giữ thân chính phát triển thẳng, khỏe và ổn định. Đây là trụ cột giúp nâng đỡ toàn bộ hệ thống cành mang trái sau này.

Đối với cành cấp 1, nên giữ những cành mọc ngang hoặc hơi chếch, tạo với thân chính một góc rộng khoảng 70–90 độ. Đây là dạng cành có khả năng chịu tải tốt, ít gãy đổ khi mang trái và nhận ánh sáng đồng đều hơn.

Các cành được giữ lại cần phân bố đều quanh thân cây, không tập trung về một phía. Khoảng cách giữa các cành phải đủ thông thoáng để ánh sáng có thể xuyên vào bên trong tán. Đối với cây kinh doanh, nên duy trì số lượng cành cấp 1 khỏe mạnh, mập và phân bố cân đối để tạo bộ khung ổn định cho những vụ trái tiếp theo.

Một lưu ý khác là cành mang trái đầu tiên nên cách mặt đất từ 70 - 100 cm. Điều này giúp hạn chế tình trạng trái chạm đất, giảm nguy cơ nhiễm nấm bệnh từ mặt bồn.

Khống chế chiều cao cây

Với những cây trên 5 năm tuổi hoặc có chiều cao quá lớn, bà con có thể tiến hành cắt ngọn sau thu hoạch để khống chế chiều cao cây.

Việc hạ ngọn giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi cành mang trái, hạn chế nguy cơ đổ ngã khi gặp gió mạnh và tạo thuận lợi cho việc chăm sóc, phun thuốc cũng như thu hoạch sau này. Tuy nhiên, không nên cắt quá mạnh trong một lần để tránh làm cây bị sốc.

Bảo vệ vết cắt và vệ sinh vườn

Sau khi tỉa cành, cần thu gom toàn bộ cành khô, lá bệnh và tàn dư thực vật ra khỏi vườn để tiêu hủy, tránh để mầm bệnh tiếp tục tồn tại dưới tán cây. Sau khi cắt bà con bôi thuốc sát khuẩn hoặc sơn bảo vệ để ngăn nước mưa và nấm khuẩn xâm nhập qua vết thương hở.

Sau đó có thể tiến hành phun rửa vườn bằng Kasu copper để làm sạch rong rêu, tảo và các nguồn bệnh còn bám trên thân cành. Nếu sử dụng các sản phẩm gốc đồng, cần lưu ý không phun khi cây đang nhú đọt non hoặc có lá non vì dễ gây cháy đọt và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của cây.

Cắt tỉa đúng kỹ thuật sau thu hoạch sẽ giúp cây sầu riêng cân bằng lại sinh trưởng, tập trung dinh dưỡng cho những cành khỏe mạnh, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho quá trình ra đọt, phân hóa mầm hoa và mang trái ở vụ tiếp theo.